Büşra TosunUzm. Klinik ve Gelişimsel Nöropsikolog

İzmir'de disleksi ve öğrenme güçlüğü değerlendirmesi

Uzm. Klinik ve Gelişimsel Nöropsikolog Büşra Tosun · Karşıyaka Bostanlı

Çocuğunuz okumak için çok çaba gösterdiği hâlde yavaş ve zorlanarak okuyorsa, harfleri karıştırıyor ya da matematikte yaşıtlarının gerisinde kalıyorsa, bunun nedenini anlamak doğru desteğin ilk adımıdır.

Karşıyaka Bostanlı'daki Help Psikoloji'de okuma, yazma ve matematikte zorlanan çocuklar için ayrıntılı değerlendirmeler yapıyorum. Değerlendirmede akademik becerilerin yanında dikkat, bellek, dil ve görsel işlemleme gibi bu becerilerin altında yatan bilişsel süreçler de incelenir.

Özgül öğrenme güçlüğü zekâ düzeyinden bağımsızdır. Değerlendirme, çocuğun nerede zorlandığını ve hangi yollarla daha iyi öğrendiğini ortaya koyar; böylece aile ve okul için uygulanabilir bir yol haritası çıkar.

Başvuru nedenleri

Hangi durumlarda değerlendirme düşünülebilir?

  • Okumayı öğrenmekte zorlanması, yaşıtlarına göre çok yavaş ya da hecelemeye takılarak okuması.
  • Okuduğunu anlamakta güçlük çekmesi, satır ya da kelime atlaması.
  • Benzer harfleri ve sesleri karıştırması (b-d, m-n gibi), yazarken harf eksiltmesi.
  • El yazısında ve yazım kurallarında belirgin güçlük yaşaması.
  • Sayı kavramı, çarpım tablosu ya da işlem adımlarında zorlanması.
  • Çok çalıştığı hâlde akademik başarısının beklenenin altında kalması ve okuldan soğuması.

Okumakta zorlanmak tek başına disleksi anlamına gelmez. Görme ve işitme, dikkat, okula başlama yaşı, iki dillilik ve öğretim koşulları da okumayı etkileyebilir. Değerlendirme bu olasılıkları birlikte ele alır.

Disleksi nedir?

Disleksi, okuma doğruluğu ve akıcılığında, kelimeleri tanımada ve yazımda görülen, nörogelişimsel kökenli bir öğrenme güçlüğüdür. Çocuğun zekâsı ve çabası yeterli olduğu hâlde okuma beklenenden çok daha zor ilerler.

Türkçe sesli okunan bir dil olduğu için disleksi Türkçede çoğu zaman hatalardan çok yavaş ve zahmetli okumayla kendini gösterir. Bu yüzden okuma hızı ve akıcılığı değerlendirmenin önemli bir parçasıdır.

Çocuğum okumakta zorlanıyor: Disleksi olabilir mi?

Değerlendirmede neler incelenir?

Okuma doğruluğu, hızı ve anlama; yazım ve yazılı anlatım; matematiksel beceriler yaşa uygun testlerle incelenir.

Bunun yanında dikkat, çalışma belleği, fonolojik farkındalık, dil ve görsel-mekânsal beceriler değerlendirilir. Böylece güçlüğün kaynağı ve çocuğun güçlü yönleri birlikte görülür.

Nöropsikolojik değerlendirme

Değerlendirme nasıl ilerler?

  1. Ön görüşme: Ebeveynlerle gelişim öyküsü, okul yaşamı ve gözlenen güçlükler ele alınır.
  2. Bilgi toplama: Ailenin onayıyla öğretmenden bilgi alınır; varsa önceki raporlar ve çocuğun defterleri incelenir.
  3. Test oturumu: Çocukla yüz yüze, yaşa uygun bilişsel ve akademik testler uygulanır.
  4. Geri bildirim: Bulgular ve güçlü yönler aileyle paylaşılır; aile ve okul için somut öneriler verilir.

Değerlendirmeden sonra

Özgül öğrenme güçlüğü tanısı çocuk ve ergen psikiyatristi tarafından konur; okulda destek eğitim süreci için Rehberlik ve Araştırma Merkezi (RAM) yönlendirmesi gerekebilir. Nöropsikolojik değerlendirme bu süreçlere ayrıntılı bilgi sağlar.

Değerlendirmenin ardından çocuğa uygun öğrenme stratejileri, ev ödevi düzeni ve okulla iş birliği planlanabilir.

Hizmet hakkında ayrıntılı bilgi →

Sık sorulanlar

Sık sorulan sorular

Kaç yaşında değerlendirme yapılabilir?

Okuma ve yazma güçlükleri genellikle ilkokulun ilk yıllarında fark edilir. Okuma öğretiminin üzerinden bir süre geçtikten sonra, çoğunlukla 1. sınıfın sonu ve 2. sınıftan itibaren ayrıntılı değerlendirme yapılabilir. Daha erken dönemde dil ve fonolojik farkındalık becerilerine bakılabilir.

Öğrenme güçlüğü zekâ ile ilgili midir?

Hayır. Özgül öğrenme güçlüğü zekâ düzeyinden bağımsızdır. Değerlendirme, çocuğun bilişsel profilini güçlü ve zorlandığı yönleriyle bütüncül olarak ortaya koyar.

Disleksi ile DEHB birlikte görülebilir mi?

Evet. Öğrenme güçlüğü ve dikkat güçlükleri sık olarak birlikte görülür. Değerlendirmede dikkat süreçleri de incelendiği için iki durum birbirinden ayırt edilebilir.

Teste gelmeden önce nasıl hazırlanmalıyız?

Çocuğun dinlenmiş olması yeterlidir. Gözlük kullanıyorsa yanında olmalıdır. Varsa karne, öğretmen notları, defter örnekleri ve önceki raporları getirmeniz faydalı olur.

Değerlendirme online yapılabilir mi?

Ebeveyn görüşmeleri online yapılabilir. Testler ise yüz yüze uygulanır; İzmir için Karşıyaka Bostanlı, İstanbul için Beşiktaş.

Bu konuda yazılar
Çocuk ve Ergen Psikolojisi

Çocuğum Okumakta Zorlanıyor: Disleksi Olabilir mi?

Okumakta zorlanmak tek başına disleksi anlamına gelmez. Okuma doğruluğu, hızı, akıcılığı ve bu güçlüklerin çocuğun okul yaşamına etkileri birlikte değerlendirilmelidir.

Yazıyı oku
Nöropsikolojik Değerlendirme

Nöropsikolojik Değerlendirme Nedir, Nasıl Yapılır?

Dikkat, hafıza, öğrenme, dil ve planlama gibi bilişsel becerileri inceleyerek yaşanan güçlükleri anlamaya yardımcı olan bir süreç. Nasıl ilerler, nasıl hazırlanılır?

Yazıyı oku
DEHB ve Dikkat

Çocuğum Ders Çalışırken Dikkatini Toplayamıyor: Ne Yapmalıyım?

Ödev başında dikkatin dağılması çoğu zaman ortam, rutin ve görevin yapısıyla ilgilidir. Küçük düzenlemeler işe yaramıyorsa altta yatan nedeni anlamak için değerlendirme düşünülebilir.

Yazıyı oku

Karşıyaka Bostanlı'da randevu

Yüz yüze değerlendirmeler Help Psikoloji, Bostanlı/Karşıyaka'da yapılır. Karşıyaka, Bostanlı, Mavişehir, Çiğli, Bayraklı ve Bornova'dan kolayca ulaşılabilir.

Randevu ya da bilgi için WhatsApp, telefon veya randevu formunu kullanabilirsiniz. Başvuru nedeninizi kısaca yazmanız ilk görüşmenin planlanmasını kolaylaştırır.

Help Psikoloji
Cengiz Topel Cad. Bostanlı Mah. No:22/2 Karşıyaka / İzmir
Google Haritalar'da yol tarifi →

Disleksi ve öğrenme güçlüğü değerlendirmesi için randevu oluşturun.

WhatsApp